اثر تيندال درمحلول هاي كلوئيدي

اگرجسمي راكه نرم ساييده شده  درآب بريزيم  سه حالت امكان دارد رخ دهد .

1- محلول حقيقي تشكيل شود كه دراين حالت جسم به صورت اتم٬ مولكول ويا يون درحلال به طور يك نواخت پراكنده شده واندازه ذرات از(nm  1) تجاوز نمي كند.

2- اگر اندازه ذرات بزرگتر از (nm  100 )  باشد.به تدريج ته نشين مي شوند.اين مخلوط سوسپانسيون ناميده مي شود.

3- اگر اندازه ذرات بين 1 تا حدود 100  متغير باشدومعمولا به صورت پراكنده درهمه جاي مخلوط باقي مي مانند .اين گونه مخلوط هارا كلوييد مي نامند.درواقع  وقتي يكي ازسه بُعد ذرات كمتراز   nm100 باشد خواص غير عادي نشان مي دهند .

اگر يك باريكه نور از درون يك كلوييد عبور دهيم .نور به وسيله ذرات كلوييد بزرگتر پراكنده مي شود وازپهلو قابل مشاهده است اين اثر راتيندال مي نامنداين اثر درپرتو نورافكن درهواي شب مي توان ديد دراين حالت نور باقطره هاي آب معلق درهوا٬ پراكنده مي شود. و يا به هنگام عبور باريكه نور خورشيد ازدرون يك روزنه  ٬ كه ذرات گرد وغبار معلق موجود درهوا  ٬ نور را پراكنده مي نمايند.

كلوييد هاازدوفازپراكنده  وفازپيوسته تشكيل مي شوند و برمبناي حالت فازهاي آن راطبقه بندي مي كنند.

آ- آئروسول : مايعات وجامدات پراكنده درگاز را گويند. مانند مه مايع  و دود جامد پراكنده درگاز است.

ب - امولسيون: مايع و ياجامد  پراكنده در مايع را گويند.مانند سس مايونز امولسيون مايع٬ وپنير امولسيون جامد پراكنده در مايع مي باشد.

پ- سل: جامد پراكنده درمايع يا درجامد گويند. مانند  ژله ها ورنگ هاي ساختماني جامد پراكنده درمايع ٬ و مرواريدو عقيق سل جامد  هستند.

ت- كف: گازهاي پراكنده درمايع ويا جامد راگويند. مانند خامه زده شده يك كف مايع وپفك كف جامد به شمار مي رود.

                     محلول های بافری  

 يک سیستم بافرمی تواند مقدارقابل توجهی اسید  یا باز رابدون آنکه تغییر عمده ای در   P^H   محلول  رخ دهد جذب نماید محلول های بافر ازمخلوط یک اسید ضعیف بانمک آن ویا محلول

  بازضعیف بانمک آن تهیه می شوند. وزمانی بیشترین کارایی رادارند که غلظت اسيد ضعیف با

 بازمزدوجش ( HA   و  A^-  ) ویا غلظت بازضعیف بااسید مزدوجش( MOH و M⁺  )

 برابرباشد.محلولهای بافر درحیات مابسیاربااهمیت می باشند  .ازجمله خون یک بافربسیارمهم است

  که باعث می شود P^Hمحیط بدن درمقابل مواد غذایی متنوع ویاداروهایی که می خوریم ثابت بماند.

برای این که مکانیسم این پدیده را مشاهده نمایید دراینجا کلیک کنید.

بدنیست بدانیدزمانی که ورزشکاران درلحظات اضطراب ناشی از مسابقه ورقابت، سریعترو

عمیق تر نفس می کشند تهویه بیش از اندازه میزان CO₂ موجوددرخون راکاهش می دهد

درنتیجه مقداربیشتری H₂CO₃ طبق رابطه زیر تجزیه شده تاطبق اصل لوشاتلیه این کاهش

جبران شود      H2O    +   CO2 <ــــ  H₂CO₃  امادرنتیجه این عمل تعادل میان 

 ^-HCO₃  و  H₂CO₃  به هم می خورد برای جبران  H₂CO₃ مصرفی تعادل زیر صورت

  می گیرد        H₃O⁺  + HCO₃^- →     H2O+  H₂CO₃   ممکن است^{.     ـ}HCO₃ 

  به حدی کم شود که برای جبران  آن P^H خون افزایش یابد دراین شرایط رگهای خون درمغز

 انقباض یافته وخون کمی به مغز میرسددراین حالت ورزشکار دچارسرگیجه وگاه بیهوش

 می شود دراین وضعیت تنفس عادی شده و P^Hبه مقدارطبیعی بارمی گردد.

  گرمای انحلال

گرمای انحلال ،گرمايی است که به هنگام حل شدن مواد درحلال بامحيط اطراف مبادله می شود.

بااندازه گيری تغيير دمای حلال پس از انحلال ماده می توان گرمای انحلال را محاسبه نمود.

انحلال مواد درحلال طی سه مرحله انجام می پذيرد.

درمرحله اول جاذبه بين بعضی از ذرات حلال ازبين می رود  ،درنتيجه اين مرحله گرماگير است.

درمرحله دوم جداشدن ذرات حل شونده صورت می گيرد که اين مرحله نيز گرماگير خواهد بود .

اما درمرحله سوم بين ذرات حلال وحل شونده جاذبه برقرار می شود،که درنتيجه آن گرما آزاد خواهد شد .

مجموع گرمای اين سه مرحله گرمای انحلال ( _انحلال  Δ H )ناميده می شود ،لازم بتذکر است که علاوه

برعامل انرژی نقش عامل بی نظمی را در انحلال پذيری  مواد  بايد درنظرداشت.انحلال اغلب مواد جامد

درآب باافزايش بی نظمی همراه است .مواد جامد يونی ضمن انحلال درآب  يون های آبپوشيده تشکيل

 می دهند ،و  مواد کوالانسی  مولکولی  نظير الکل ، اوره  و شکر به کمک پيوند هيدروژنی  وهم چنين

 مواد کوالانسی  مولکولی قطبی ، توسط نيروی دوقطبی ـ دوقطبی و به صورت مولکولی  درآب حل

می شوند .

باکليک در  اینجا وانتخاب موادگوناگون ضمن آزمايش ، بااندازه گيری دما به تفاوت گرمای انحلال مواد

 درآب پی خواهيد برد .

    چگونگی انحلال مواد یونی وقطبی  

برای پی بردن به عمل حلال انحلال نمک طعام رادرآب درنظر بگیرید .

مولکول های آب که بسیارقطبی اند توسط مولکول های قطبی دیگر ویا یون هاجذب می شوند.برای مثال هنگامی که  NaCl   رادرآب می ریزیم یون های موجوددرسطح بلور مولکول های آب را ازسر بار مخالف با جاذبه قوی یون- دوقطبی جذب می نمایند  بطوری که  جاذبه بین یونهای آبپوشیده ویونهای باقیمانده دربلور به حدی کاهش می یابدکه دیگر توسط بلورنگهداشته نشده به تدریج از شبکه بلور جداشدن می شود .این گونه جداشدن یونهاراتفکیک یونی گویند.

هرکدام ازیونهای درمحلول رفتار مستقل دارند به این معنی که مخلوطی همگن ازیونهای سدیم آبپوشیده و یونهای کلرید  آبپوشیده وآب به وجودآمده است.که درآن رفتار ویژه سدیم کلرید مشاهده نمی شود.

برای مشاهده مکانيسم اين انحلال در اينجا کليک کنيد.

خواص کوليگاتيو

آن دسته ازخواص محلول که با خواص حلال خالص تفاوت دارد ، مانند  فشار بخار ، دمای جوش ،  دمای انجماد ، وفشاراسمزی  راخواص کوليگاتيو می نامند .اين خواص به نوع ماده بستگی نداشته بلکه به تعداد ذرات حلال شده موجود در محلول وابسته است .

چون در سطح محلول  ذرات حل شده بين ذرات حلال قرار گرفته اند ، فرصت تبخير مولکولهای حلال را کاهش می دهند.درنتيجه ذرات کمتری از حلال به فاز بخار می روند ،اگر جسم حل شده غير فرار باشد ،هميشه  فشار بخار محلول کمترازحلال خالص می شود .

ميزان کاهش فشار بخار به حلال بستگی دارد .  

                                              فشار بخار (حلال)×کسرمولی (حلال)= فشار بخار (محلول)

نتیجه کاهش فشاربخارمحلول، افزايش دمای جوش و کاهش دمای انجماد نسبت به حلال خالص  می باشد، زيرا هنگامی مايع می جوشد که فشاربخار آن  با  فشارجو وارد  برسطح مايع  برابر شود .

و زمانی مايع شروع به انجماد می کند که فشاربخار جامد و مايع با هم برابرشود،چون فشار بخار محلول کاهش يافته منحنی فشار بخار محلول ،منحنی فشار بخارحلال جامد را دردمايی پايين تر قطع می کند پس نقطه انجماد محلول پايين تراز حلال خالص می شود. 

باکلیک در اینجا و انجام آزمایش های مختلف  می توانید اين پديده را مشاهده کنيد.

۱ـ آيا ماده حل شده مشخصی (مثلأ NaCl) بر خواص کوليگاتيو حلال های مختلف  تأثير يکسانی دارد؟

۲ـ نوع  و مقدارماده حل شده برخواص کوليگاتيو يک  حلال معين ( مانند آب) چه تأثيری می گذارد؟